Made #19: Kers. Slagroom. Taart. Drums.

Einde van de wereld in progress

En zo bleek de wereld niet te vergaan, en zo bleek tevens dat drummers een onderschatte beroepsgroep te zijn bij de gemiddelde zanger/liedjesschrijver. Op de 21e van de 12e togen we naar het Soundportgebouw in Rotjeknor, op zo'n typisch Rotterdams desolaat stukje industrieterrein. Daar, in de Real Music Room werd "Made" dichtgetimmerd door Jan Pohl. Opnameleider van dienst was de immer aimabele en rots in de branding Rogier Hemmes.

Je kunt nog zoveel Gb aan drumsamples verzamelen, drumgrooves van erkende eredivisiedrummers downloaden en uren knippen en plakken, een ademende, levende drummer van vlees en bloed brengt toch net dat beetje extra. Wat zeg ik? Beetje extra? Een heleboel veel meer energie, menselijkheid en leven. Soms is een drumcomputer beter en dat was ook een beetje ons uitgangspunt toen we aan "Made" begonnen. Maar gaandeweg het project werd de muziek rootsier, ademde meer, kreeg een andere, sorry voor het woord, vibe.

Niet alle microfoons worden waarschijnlijk gebruikt bij het mixen

Fijn om met een drummer met muzikaliteit en gedeelde visie te werken. Sowieso om met een andere muzikant te werken, je krijgt toch beter een beeld van waar je staat muzikaal met je liedjes. Er werd wat heen en weer gepraat over "niet te bedacht", Thomann ribbons vs. Neumann condensators en de juiste plaatsing van de theedoek.  Het werkte allemaal lekker en snel. We begonnen met de hardste klappen in "Harnas", om vier liedjes later de sessie te eindigen met het rustigste liedje "Ik Draag Jouw Hart".

Ondanks haperende geluidskaarten een dag eerder, die Rogier noopten tot het inzetten van zijn Trident preamps, bleef hij onverstoorbaar. Het bleek een gouden greep. Fijn geluid, een soort Glyn Johns extra deluxe setup, warm en vet als een kapsalon.

Korte impressie:

Made #18: CD maken? Je bent toch niet gek?

Dat doet au

Nog even en we gaan de drums verheropnemen op de kortste dag van het jaar, ook bekend als de-dag-dat-de-aarde-ophield-te-bestaan. Dat zal wel niks met de drums te maken hebben, hoop ik.

Het Made-project stond dus even in de koeling. Ik draalde er wat omheen en probeerde iets van de muziek te vinden die we hadden gemaakt. Einduitslag: Made is zwaar OK, soms zelfs erg tof. Ik werd erg blij van de liedjes en hoe ze uiteindelijk op de harde schijf terecht zijn gekomen. De zeggingskracht van mijn muziek is nog nooit zo goed in balans geweest qua vorm en inhoud. Een beetje afstand doet wonderen.

Dus creatief/artistiek zitten we geramd. Tegelijkertijd kwam daar ook de vraag opzetten: "Waarom ga je eigenlijk een cd maken?" Niemand koopt/luistert toch nog cd's? Is het een investering in mijn ijdelheid? Waarom zoek je geen platenmaatschappij die de cd wil uitbrengen, als je toch nostalgisch bezig bent?

IJdelheid? Ja, dat denk ik wel. Mooi om zo'n schijfje met je (artiesten)naam d'rop in je handen te houden. Ik heb ook gemerkt met de vorige 2 EP's als download only dat journalisten en smaakmakers toch graag een hardcopy willen hebben. Ze nemen je serieuzer als blijkt dat je er wat geld tegenaan hebt gesmeten. Wat dat betreft is het een investering in je street credibility. Hoe graag wil je het? Laat maar zien dan. Put your money where your mouth is.

Opa weet nog goed...

Nostalgie? Jazekers. Onze eerste demo kwam uit op cassette en ik kan me nog herinneren dat iemand van een studio (wie ook alweer? Help me out Tal) de magische woorden sprak: "Ik brand wel een ceedeetje voor jullie." En wij met zijn 4-en gebiologeerd naar de peperdure cd-brander zaten te kijken tijdens het brandproces. Het beste ooit sinds de uitvinding van gesneden brood. Nog geen tien jaar later was de cd vooral iets wat gratis bij een tijdschrift zat.

Platen

Aan de andere kant, zo'n cd is een mooi visitekaartje om weg te geven en je hebt handel om uit je kofferbak te verkopen tijdens optredens. Niet dat ik van plan ben om 4 keer per week op te komen draven, maar u begrijpt mijn punt. Ik heb lang zitten wikken en wegen en afstrepen of ik eigen beheer moet gaan of toch moet proberen aan te haken bij een platenmaatschappij. Maar uiteindelijk denk ik dat ik op mijn eigen langzame manier moet groeien en lekker door moet twijfelen en trutten. De liedjes worden nog steeds beter, da's het belangrijkste. Ik ga dit ding zelf de wereld in helpen. Een platenmaatschappij kan altijd nog bij de volgende. Ik heb al een concept.

Afijn. Eerst maar eens die drums erop knallen. En dan wat schuiven en herschikken. Dan zien we weer verder.

Made #17: Het Roer Kan Nog Om

Zo'n drum dus

In het zicht van de haven, toen de kapitein al rustig een sjekkie aan het draaien was en de mensen op de kade stonden te zwaaien, ging het roer om. Goede raad is vaak duur en levert een hoop werk op. Zo ook nu. Het extra paar oren van Rogier leidde een koerswijziging in: we gaan de drums opnieuw opnemen. De laatste 5%, de kers op de slagroom, de strik eromheen. Een echte drummer van vlees en bloed gaat de liedjes de nodige funk en zweet voorzien. Meer leven, meer stromend bloed. Meer dynamiek.

Het is een hoop gedoe, maar ik denk dat de liedjes die we hebben opgenomen dat verdienen. Fuk deadlines! Overigens hoeven niet alle liedjes opnieuw door de mangel. Van de 10 liedjes op "Made" zijn er 4 of 5 waarop nieuwe trommels komen. En daarna weer wat herschuiven en -mixen om alles een plekje te geven.

Drummers, dankbaar materiaal

Terecht merkte Tal, die de bui al zag hangen, op: "Is dit een vertragingstactiek?" Het dreigt op deze manier op een gevalletje uitstel/afstel te gaan lijken. Toch ben ik hier vrij zeker van dat het een verbetering op gaat leveren. Rogier heeft al eerder (bij de mix van "Ondersneeuw") op het laatste moment een positieve invloed gehad. Zijn fijntjes afgestelde oren prikten meteen door de discrepantie tussen percussie en de rest van de instrumenten. Want hoewel Tal flink wat uren heeft besteed aan het humanizen van de MIDI-tracks, geeft een goeie drummer net dat beetje extra wat waarschijnlijk een groot verschil gaat maken. En we hebben een hele goeie drummer in gedachten.

Dus. Nu ik er een week of wat mee heb gelopen maakt het natuurlijk volledig sense. Er is nog steeds een goede reden voor echte menselijke drummers. "Made" wordt er alleen maar mooier op.

En wat heeft Dave Grohl, zelf geen onverdienstelijk drummer, hierover te melden?

1. What do Ginger Baker and canteen coffee have in common?
They both suck without Cream.

2. How many drummers does it take to change a lightbulb?
Just one, so long as the roadie gets the ladder, sets it up and puts the bulb in the socket for him.

3. What is the difference between a chiropidist and Ginger Baker?
A chiropidist bucks up your feet

4. How many drummers does it take to change a lightbulb?
Five: One to screw the bulb in, and four to talk about how much better Neil Peart would have done it.

5. How can you tell a drummer's at the door?
The knocking speeds up.

6. How can you tell a drummer's at the door?
He doesn't know when to come in.

7. How can you tell when the drum riser is level?
Drool comes out of both sides of the drummer's mouth.

8. What do you call a drummer that breaks up with his girlfriend?
Homeless.

9. How many drummers does it take to change a light bulb?
None: they have a machine to do that now.

10. What's the last thing a drummer says in a band?
"Hey guys, why don't we try one of my songs?
(sound of Grohl having last laugh)

Made # 16 - De Terugkeer Van De Nasleep

Die vakantie duurde wel lang zeg. Is al weer een verre herinnering. Zweden was overweldigend mooi. Daar gaan we terugkomen.

Afijn, waar waren we gebleven? Oh ja, de mix was klaar en nu was het slechts een kwestie van hoesje erom flikkeren, door de mastering pleuren en naar Polen tiefen. Appeltje. Eitje.

een cd, het vinyl van de jaren '90

De werkelijkheid, waarde lezer, is zoals zo vaak een stuk weerbarstiger. Allereerst moet er flink worden getwijfeld en gezwoegd over vierkante millimeters. Van "Het is allemaal niks!" via "Als we nu eens..." tot "Ik ga een boek schrijven!". Om uiteindelijk uit te komen bij: "Eigenlijk stiekem best wel tof die cd."

De cd is gelukkig nog steeds tof, en ik ben blij en trots en kan niet wachten om het ding de wereld in te helpen. Vanwaar die traagheid, vraagt u zich af? Tja, dat weet ik eigenlijk zelf ook niet. Feit is wel dat in de tussentijd "Made" een rond aantal van 10 liedjes heeft gekregen. 9 is een lange EP, voor mijn gevoel, 10 is een album. Een kleine 32 minuten in totaal.Een liedje extra dat a) het wanhopige vinexgevoel goed omschrijft (blijkt toch een rode draad te zijn geworden) b) eerder is opgenomen, een andere sonische vingerafdruk heeft en juist daardoor een sterk slot van het album is. Inderdaad, ik verzin het terwijl ik aan het schrijven ben.

Dit staat er allemaal op

Rogier is inmiddels aan de gang met het masteren, Ronald schroeft het hoesje in elkaar, Antal zit nagels te bijten in de studio en mijn beste Poolse vrienden staan in de startblokken. Nu zit ik middenin de spannende wereld van ISRC-codes, wel of niet voor iTunes masteren, aggregatoren, blogosphere, webshops, in of uit consignatie, kortom, superspannend allemaal. Gelukkig heeft vriend Tal de boel handzaam samengevat hiero.

Ben ook druk met dat beetje netwerk dat ik heb te masseren, om akoestische gigs te doen. In een vlaag van onbezonnenheid en overtollige energie heb ik plannen gemaakt voor een heuse cd-presentatie. Met band en speciale gasten, op een fraaie lokatie. Hierover later meer.

Made #15

Altijd maar die Strat!

Vijftien sessies? Het leken er minder. In een krap jaar hebben we toch maar iets moois gemaakt. Afgelopen vrijdag werd ik aangenaam verrast door wat we gemaakt hadden: liedjes met een kop en staart en een verhaal dat verteld wordt. We hebben al doende het geluid gevonden dat bij de liedjes past, en liedjes gevonden die bij het geluid in ons gezamenlijk hoofd past.

Het leuke (en soms frustrerende) van de hele onderneming was en is dat we allebei gedwongen werden de normale werkwijze te verlaten en buiten onze comfortzone te werken. Ik met mijn vage prietpraat en Tal met zijn doelgerichte aanpak waren wonder boven wonder een dynamisch duo. Er is geen bloed gevloeid. De vriendschapsbanden zijn weer aangehaald en ergens denk ik dat dat tussen de liedjes door op de cd te horen zal zijn.

albumhoes "Made"

Tal verraste me (zoals zo vaak) met een zwaar briljante Beach Boys vamp aan "Slechte Vriend", echt de kers op de slagroom van de taart. Daar moet ie iets mee doen, met dat talent. Er kwamen een paar problemen tevoorschijn (Tal, ik ben nog steeds op zoek naar een goeie bekkenclashboem voor LHLA), er werden mouwen aangepast in de sfeer van de opnames: "Niet teveel pielen".

Ik was alleen zo ongelooflijk moe die vrijdagavond. Daardoor was ik waarschijnlijk niet op m'n meest gefocust en klonken de liedjes als nieuw.  Ik moet nu nog de laatste mixronde op de koptelefoon luisteren en een ceedeetje in de auto morgen beluisteren. Een ritje van een kwartier zien te rekken tot een half uur. In de woonkamer klonk het album al veelbelovend.

Studiobaas moet bijkomen

We moeten nog bakkeleien over een Tony Banks synthsolo, ik moet nog mijn intro voor het album doorsturen, en de laatste 13.536 mixdingetjes moeten worden gefixt. En dus die woooosh naar het chorus.

Het is een mooi avontuur en ik ben blij dat ik in Made verzeild ben geraakt met een paar liedjes en een vaag idee. En als het ook nog een tof album oplevert, kan het niet anders dan een klassieke win-win situatie gaat worden. Afijn, laatste loodjes, daar was toch iets mee?

Made Sessie #14

Als de Grote Mixmeester er nog eens kritisch naar heeft geluisterd en alles goed heeft bevonden, dan zou het wel eens zo kunnen zijn dat alle zang is opgenomen. Vandaag "Slechte Vriend" gezongen volgens het aloude recept: ik weet nog niet precies wat ik ga doen maar bij de 20e take ben ik er klaar voor. Sterker nog, tijdens het zingen ging ik pas snappen wat voor liedje ik had geschreven. Ik verzin het letterlijk waar je bijstaat. De brug was nog woordloos, een kwartiertje epibreren loste ook dat probleem op. Vooral de sfeer en de toon van het liedje vinden was de uitdaging. Gek genoeg was ik qua toonhoogte spot on, want zo ben ik. Meneertje toonzuiver zingen voor gevorderden. Jammer genoeg gingen we ook nog een koortje zingen (dat alweer gedelete is...) met de gebruikelijke martelgang voor mij naast meneertje Antal-fuk-The-Beach-Boys-ik-doe-het-zelf-wel.

Dan heb je je met goed gevolg uit de naad gezongen en blijkt het zingen van een simpele secunde te hoog gegrepen. Als we niet zo zouden lachen zou het erg frustrerend zijn.

Tal had nog last van een hardnekkige verkoudheid, ik was lekker vrijdagmiddagloom, wij waren een dynamisch duo. Dus geen bewegende beelden omdat we stil zaten met ons moede hoofd. "Slechte Vriend" is het laatste liedje en nu wordt eigenlijk pas duidelijk wat voor plaat we aan het maken zijn. Als we een beetje consequent zouden zijn, gooien we alles weg en beginnen we opnieuw met "Slechte Vriend" als beginpunt. Maar omdat we geen gaatje in ons hoofd hebben doen we dat dus niet.

Het mixen gaat beginnen en er kan nog van alles veranderen. Op de valreep waren we nog wat feedback en metalgitaren in een liedje aan het prakken, dus de dag was productief.

Ik ben thans via blurb.com bezig om een limited edition boekwerkje te maken, omdat boeken verkopen net zo archaïsch en heldhaftig is als cd's verkopen. Binnenkort verkrijgbaar alhier!

Made #12

En ineens ging het hard. Of hard, er moet nog wat gezongen worden en er moet worden gemixt (en dat kan natuurlijk nog heel wat voeten in aarde hebben). Aan de andere kant viel het me op hoeveel er eigenlijk al af is. Haast ongemerkt hebben we heel wat werk verzet en is er iets ontstaan. Iets wat heel tof gaat worden.

Vandaag een hoop kleine dingskes gedaan. Geprobeerd om een Tom Waitserige flessofoon in te spelen, lekker ruwe gitaarpartijen neergelegd (Tal links en ik rechts, Casino vs. Strat), Tal deed zijn slide-magie (zonne groate plus jonguh), en uw eigen Belker had zijn 20 jaar geleden in Ierland gekochte tin whistle meegebracht, waar hij met zijn vlekkeloze techniek de emotie wist over te brengen. Gelukkig stond de autotune stand-by.

We hebben ook nog voorzichtig plannen gemaakt voor het postproductie traject: cd mastering; hoesontwerp; cd persen; wereldtoernee; de wereld draait door minuut. Afijn, de basics dus. Oud en wijs als we zijn weten we dat het echte werk pas begint als de cd er is. Het is goed om daar over na te denken en een soort van plan te maken. Maar eerst maar eens die muziek afmaken.

Made #11

Vrij snel na de 10e sessie knalde ik over de A27 richting de studio, met in mijn hoofd het laatste liedje van de EP. Die eigenlijk al geen EP meer is, maar meer een klassiek kort album van onder het half uur. Zoiets. Goed, in mijn hoofd zat het liedje "Slechte Vriend". Ik heb hard aan de melodie gewerkt, tekst is nog niet af, het idee en het chorus zijn er al wel. Tal kwam met een paar nuttige vormtechnische wijzigingen (beginnen met het chorus, prechorus herhalen) nadat ik het heel slecht had gespeeld om hem een idee te geven. Mijn klankbeeld en referentiekader was Neil Youngs "Out On The Weekend". Dat vond Tal een goed idee, want : "... we komen toch ergens anders uit."

Het werd een welbestede dag. In no time werden er 2 akoestische gitaren (waarvan 1 op het eind weer opnieuw werd gedaan), bas, orgel en piano neergelegd. Blijft altijd een klein wonder om tegen jezelf in te spelen en zo laagje voor laagje iets op te bouwen. Tal deed zijn magie om die lome Jim Keltner-groove te vatten op drums. De truc is om dit liedje leeg te houden. Nog elektrische gitaar nodig en (pedal)steelgitaar, zingen en een strik erom heen.

Aan het eind van de sessie gingen we even een luchtje scheppen en omdat filmpjes van indubbende muzikanten en studiointerieurs snel gaan vervelen poogden we een stukje couleur locale van Made in te passen. Want zo gaat het album heten dus.

Made #10

We zitten in de dubbele cijfers! Om dat te vieren aten we goed en lekker in het aanpalende restaurantgedeelte van de studio. De studiobaas had het over "zingen" gehad als doel voor de sessie. Ik natuurlijk een beetje binnensmonds protesteren, want "de hele dag MBO-ers tot de orde geroepen" en "ben niet zo bij stem" en "is er niet een synthlijntje wat nog gespeeld moet worden?". Gelukkig deed Tal net of ie doof was en zo stond ik al snel voor de microfoon. Beetje trutten met de latency en gaan! Nu was de tekst voor Harnas verre van af en toen de sessie werd opgeschoond in de computer schreef ik achter elkaar de benodigde coupletten. Soms zit het mee. Kwestie van niet denken en flowen als een malle. In 10 minuten (lezen mijn studenten mee?) zag De Zanger/Liedjesschrijver dat het goed was. Natuurlijk een kwestie van geluk maar je moet wel klaar zitten om het te herkennen.

Aan het eind van de sessie, de laatste takes gezongen met de zeer professionele een-oor-koptelefoon-techniek, was ik nog steeds geen Marvin Gaye, maar wist ik wel weer hoe leuk het is om te zingen. Zeker als er iemand bij zit die het goed vindt maar toch nog een extra take wil hebben. Het was een bijzonder fijne sessie. Een goed voorbeeld van ergens zonder verwachting instappen en jezelf verrassen. Elke keer weer wordt het duidelijker waar Made naar toe gaat, wat het zal worden.

Het vorige verslag was een beetje mopperend en ontevreden. Deze keer was de sfeer relaxt, en hebben we flink wat werk verzet. Met een beetje goede wil zijn de leadvocalen voor Harnas en Boomgrens opgenomen. Het was wat zoeken naar de juiste toon, letterlijk en figuurlijk. Het loonde erg de moeite een paar extra takes te doen, en nog een paar, en nog een paar. En nog een paar om het af te leren en voor de zekerheid want je weet maar nooit.

Na het discussiëren over Vox versterkers, Princetons en het vinden van "je toon" (gitaristengebazel, het was na 12-en) spoedde ik mij moe maar voldaan huiswaarts. Volgende week opnemen bij daglicht, is weer eens wat anders.

Made #9

Naarmate de opnames voor "Made" vorderen, maakt zich een (on)gezond soort ongeduld van mij meester. De weken vliegen voorbij en hoewel elke sessie iets oplevert, gaat het mij te traag. Het zal ongetwijfeld te maken hebben met mijn gebrek aan focus. De weken zitten aardig vol met werk en huishouden en gezin (let wel: ik prijs me gelukkig en probeer niet te klagen maar er zitten slechts 24 uur in een dag) dat een beetje rust in de kop om iets in elkaar te knutselen er bij in schiet.

Goed. Afgezien van dit gemier: De 9e sessie was kort en redelijk to the point. Zoals je bij Tal kunt lezen hebben we gezocht naar geluiden en keyboardpartijen voor "Laat Het Licht Aan", een Beck-achtige soulkneiter uit de Brabantse klei getrokken. Terwijl De Strenge Studiobaas mijn synth-lijntjes aan het redigeren was, dacht ik na over de tekst en dan vooral de performance. De delivery van de tekst, belangrijk in soul, moet worden aangepast. Daar gaan ik eens op zitten broeden. Tal's iets snellere versie (96 ipv 92 BPM) met fijne drumgroove is de onherstelbaar verbeterde basis.

Langzaamaan worden de contouren van de liedjes steeds duidelijker. Wat moet erbij, wat eraf, wat moet opnieuw en wat is nu al helemaal te gek. Binnenkort spreken we weer eens een lange dag in de studio af. Dan meer beeld en geluid. Het wordt nog wel eens wat met die EP.

Februari is niet de maand

Februari is geen goede maand voor de familie Haneveer.

Ik typ dit in een verkorte versie voor de 2e keer want Blogger haperde onverwachts.

Afgelopen vrijdag was het 20 jaar geleden dat mijn vader overleed. De dag ervoor was het een jaar geleden dat mijn Ome Sjors stierf en gisteren overleed mijn oudtante Tante An. 88 Jaar en verder lijden is haar bespaard gebleven.

Dit droeg allemaal bij aan mijn kleine winterdepressie. Een drukke week gehad, met leuke en nuttige dingen en dingen-die-nu-eenmaal-moeten-gebeuren. Weinig avonden thuis. Nog minder tijd en energie kunnen steken aan de liedjes die "Made" moeten vormen. Uitermate frustrerend dat wat je heel graag doet ondergesneeuwd raakt door het dagelijks leven. Ik weet, geduld is een schone zaak. Maar deze snelheid van een tektonische zaak is weer het andere uiterste. Dus, beste studiobaas van de MuziekFabriek, ik kom redelijk onvoorbereid mijn 110% geven vanavond.

De blik ferm op de toekomst gericht dan maar. Mijn moeder wordt donderdag 65 en viert dat zaterdag met een knalfuif met buffet en al. Ik ben een liedje aan het schrijven, waar slingers en confetti de gebruikelijke somberheid verdrijven.

Goed, wat zeur ik ook. De zon schijnt, het is koud buiten, de kachel brandt binnen en de koffie is sterk en warm. En ik heb deze gasten op de bank zitten. Met de toekomst komt het wel goed volgens mij.

MADE Sessie #7

Terugrijdend naar huis, langs winderige wegen, dacht ik dat we vandaag niet zo veel hadden gedaan, Antal en ik. We hebben vooral teruggeluisterd naar en bediscussieerd wat er al was opgenomen en bedacht wat er nog moet gebeuren. Tal heeft tussen 10.000 midi-grooves gezocht naar net die ene en natuurlijk niet gevonden. Volgens de strenge studiobaas zitten we op 80% voordat we kunnen gaan mixen. Dat denk ik ook, hoewel de laatste 20% rechtevenredig meer werk zal blijken te zijn. Ter inspiratie begonnen we de dag met koffie en een aantal klassieke multitracks (Marvin Gaye, Queen, Beatles).

Na het avondeten liep ik de dag nog eens na en kwam tot de voorzichtige conclusie dat we goed bezig zijn. De EP krijgt langzaamaan vorm en inhoud. Vijf liedjes staan dus in de steigers, de een wat steviger dan de andere, en ik heb nog twee liedjes er bij geschreven die de cirkel moeten rondbreien.

Het materiaal was allemaal sterker dan ik mij herinnerde, altijd fijn voor een songschrijver om dat te merken.

Ons eerste plan in juni, 8 quasi lo-fi Dylaneske sessies inclusief mixen wham-bam-thankyouma'am en wegwezen, hebben we inmiddels losgelaten. Het gaat langzamer dan we willen, maar haastige spoed etc. De liedjes worden er wel beter van. Belangrijkste is dat we weer uitzicht op iets goeds hebben en momentum dat we vast proberen te houden.