dinsdag 19 april 2016

Geen Toerist Meer #10: Bandjes, Cassettebandjes

Sommige vrienden verklaren me voor gek en anderen menen dat ik op een of andere hipstertrip ben, maar langzaam drong het tot me door: ik ga "Geen Toerist Meer" op cassette uitbrengen. Op dit moment wordt de muziek gemasterd en gedubt op cassette, bij de goede mensen van Analog Cut Mastering in Berlijn. Het maakt ook wel sense, op een aantal manieren.
De liedjes op "Geen Toerist Meer" zijn nogal gelaagd in sound. Alle geluiden moet een beetje in elkaar zakken, door elkaar vloeien. Ik denk dat dat met een analoog teepje goed gaat lukken. De natuurlijke compressie gaat onderdeel uitmaken van de muziek. Daarnaast, wie wil er nog een cd? Cd's - dat kunnen we toch wel stellen met zijn allen - zijn ernstig op de weg terug naar de vergetelheid. Over 50 jaar zal de cd een kleine succesvolle piek in de geschiedenis blijken te zijn. Cd is toch een omslachtige manier van digitale muziek als je het vergelijkt met downloaden en streamen. Overigens, downloaden? Zijn er nog veel mensen die dat doen? Bij digitale muziek is het idee van beschikbaarheid toch belangrijker dan bezit.

Vinyl is qua investering en verdienmodel van de Belker BV niet haalbaar. Het zou vooral een vanity project zijn en daar zit niemand op te wachten toch? Ik in ieder geval niet.
Dus het wordt cassette. En, ik ben ook niet helemaal gek, met een downloadcode voor de digitale liefhebbers. Ook de feel van cassettebandjes vind ik wel passen bij de muziek. Een beetje omslachtig, een beetje rammelend. Net als de muziek.
Te zijner tijd komen er vast wel cd's in speciale feestverpakking, en ook Spotify wordt niet overgeslagen. Maar eerst maar eens de exclusieve limited edition op cassette. Dus haal die cassettespeler of Walkman maar van zolder. Leve de rammelende omslachtigheid!

dinsdag 1 maart 2016

Geen Toerist Meer #9 : Loodjes, Veel Loodjes

man en boom
Zit er nog een beetje schot in? Ja nogal. Maar zoals zo vaak gaat het een beetje met horten en stoten en beweegt het onvoorspelbare kanten op. Dat krijg je ervan als je geen deadline stelt. Overigens, ik keek laatst eens terug op dit blog en de ontstaansgeschiedenis van "Made", dat immens succesvolle album uit 2013, was ook een lang verhaal van omwegen en oponthoud. En dat is toch ook uiteindelijk goed gekomen.

Het goede nieuws is dat alles is opgenomen en de partijen staan goed onder elkaar. Met dank aan Antal, Nicky, Hidde, Sophie, Jan en Bas. Maar goed, dan zijn we nog niet klaar natuurlijk. Dan gaan we mixen. En nog eens mixen. En nog eens. Het voelt af en toe als het heen en weer schuiven van pionnen op een schaakbord, of beter nog, pionnen van Mens-Erger-Je-Niet. En toch, langzaam, nauwelijks waarneembaar, zit er schot in. Drums gaan beter klinken. Zang past beter in de mixen. Gitaren worden getemd. Alle muzikale elementen krijgt een plaats en langzaam wordt duidelijk wat het liedje voorstelt. Dus in dat opzicht is mixen (voor mij) wel belangrijk. Het geeft me de kans eens goed te bestuderen wat ik heb gemaakt.

mengen en mixen
Mixen is typisch iets wat je makkelijk kunt overdrijven. Je kunt makkelijk uren en uren achter de mengtafel/computer zitten en schuifjes heen en weer schuiven. Om er na 3 uur achter te komen dat de 1e versie veel beter klonk en dat je 3 uur lang bezig bent geweest om het slechter te laten klinken. Je moet et belang van een goede mix niet onderschatten maar zeker ook niet overschatten. Luister maar eens naar "Space Oddity" van David Bowie. Eigenlijk klopt er geen hout van die mix. Maar is het liedje daarom minder awe inspiring? Sterker nog, ik denk dat die onvolkomenheden in de mix nu kuist een deel van de kracht van het liedje verklaren.

mixen en mengen
Al die knopjes en schuifjes geven niet meer dan een schijnzekerheid. 'Als ik m'n compressor zo instel, is mijn  liedje ineens veel beter', lijkt de gedachte af en toe. Terwijl er in de geschiedenis van de populaire muziek in de 20e en 21e eeuw nog nooit een liedje beter is geworden van een bepaalde EQ- of compressieinstelling. Wellicht spelen dat soort factoren in Elektronische Dansmuziek een grotere rol, daar wordt vooral via sound gecommuniceerd met de luisteraar.

Om eerlijk te zijn, niet alles is opgenomen; ik moet nog 2 coupletten zingen van een liedje. Het schrijven van de tekst leverde de nodige hoofdbrekens en vertraging op. En ik ben natuurlijk ook zo'n zak die dan nieuwe partijen gaat inspelen, omdat dat dan de oplossing lijkt. In plaats van nauwgezet een plan van aanpak te volgen. Uiteindelijk gaat het bij mij erom dat ik a) een goed liedje schrijf b) dat redelijk onder woorden kan brengen tijdens het opnemen en c) het hopelijk niet al te zeer verkloot tijdens het mixen. Ziehier Belkers creatieve strategie in een notendop.

donderdag 29 oktober 2015

7 Dagen 7 Liedjes: The Making Of

Omdat ik met mijn 3ejaars had afgesproken dat we een week lang elke dag een liedje zouden schrijven, onder het mom van je-leert-liedjes-schrijven-door-liedjes-te-schrijven. Het doel was om iedereen een beetje los te schudden en aan het werk te zetten. En ik zette mezelf ook aan het werk want een goed voorbeeld doet goed volgen. Of zoiets. Het was een drukke week, waar ik op sommige dagen pas om 9 uur thuis kwam en nog een liedje moest schrijven. En soms zat ik lekker te werken tot half 2 's nachts en dan was de wekker om half 7 vrij pijnlijk. Maar goed, slaap is iets voor later. Als ik met pensioen ga.

1) Papapapa (opdracht: woordloze hook)
De tekst en melodie van het verse zijn supersnel bedacht, nadat ik de hook van het chorus had bedacht. Een Latin-loopje, synthbas en wat strings-uit-een-doosje. Alles moet snel en er is geen tijd om lang te twijfelen over geluidjes en arrangementen. Eigenlijk is er geen tijd om over iets lang na te denken. Dat is nu net de bedoeling. Het is wellicht slimmer om alleen gitaar of piano op te nemen en te zingen. Minder gedoe. Toch is het nu ook net dat gedoe met geluidjes dat mijn schrijven op een bepaald spoor zet. Onbewust


2) Utrecht Slaap Zacht (opdracht: geografie in de titel)
Wat ik het mooist gelukt vind in de melodie op "slaap zacht" met de harmonische wending eronder. Waarbij ik moet zeggen dat ik een week later niet meer weet welke akkoorden ik eigenlijk speelde. De tekst is me iets te weinig dichterlijk in het verse. Wel weer een sterke hook, al zeg ik het zelf. Liedje schrijven en meteen op de iPad knallen, binnen 80 minuten. Hier zou ik nog wel eens iets van kunnen maken.


3) Morgen Gaat Nooit Meer Voorbij (opdracht: pedaaltoon)
Jammer dat ik niet zo snel koortjes in elkaar kan zetten. Dat is wel de bedoeling van dit liedje. Het double-tracken werkt niet zo goed hier. Wel een lekkere titel, die verder uitgewerkt mag worden in versie 2.0. Normaal zit ik dagen, soms weken, te dubben op een regel tekst. Langzaam denken en wikken en wegen. En nu moest het in een keer uitgepoept worden.

4) Baan Om De Aarde (akkoordenschema van www.autochords.com)
De geest van Jeff Lynne was in mij gevaren, althans zo voelde het. Dit is wel een de liedjes die met wat aandacht en liefde een kneiter van een hit zou kunnen opleveren. De akkoorden waren een gegeven. Ik heb gespeeld met het harmonisch ritme en daar kwam een aardige hook uit. Ging heel snel dit liedje. Geprobeerd een diep thema aan te roeren, naar aanleiding van de film Interstellar en mijn ooit nog te verschijnen nederprog conceptalbum over een astronaut. En sorry voor de gitaar die uit de bocht vliegt, maar ja: demo enzo.





5) Lie To Me (gebruik bestaande tekstregels)
Ik kan dus ook Engels, blijkt. Voelde onwennig en een beetje raar. Ook het zingen in het Engels voelde "doen alsof". De tekstregels uit het chorus komen van Ryan Adams. Bedankt dude. Het gitaardingetje bevalt me wel. Een hybride Blackbird en standaard-Raccoon-tokkel. Met lekkere vribato. Wees niet bang voor een Groot Cliché, zeker niet als je 's avonds laat nog een liedje moet afmaken en je eigenlijk naar bed wil. Want de afwezigheid van slaap begon me inmiddels op te breken. Ik zing ook vrij slaperig, kan ook met het late tijdstip en mijn slapende huisgenoten te maken hebben. Gelukkig kon ik het volgend liedje in de ochtend schrijven.

6) Onder Lakens (vrije opdracht)
Zondag, niet uitslapen en fris van de lever met een bak sterke koffie. Engels zingen en vandaag rappen, ik beheers het allemaal. Lastig dat je bij rap veel woorden en lettergrepen moet gebruiken. Dat was meer werk dan ik had gedacht. Muzikaal gezien ben je dan weer sneller klaar, koppiepeest jeweet. Dat hiphopalbum hou je nog van mij tegoed. De dagen dat je meer tijd hebt blijken vaak toch nog gestess op te leveren, want meer tijd kost ook meer tijd. Liedje schrijven in 1 uur lukt wel, maar als je 3 uur hebt dan doe je er toch 3 uur over.

7) Voor Het Laatst (2 akkoorden in verse; andere akkoorden in het chorus)
De laatste! Stemmig einde, geïnspireerd door Bill Fay. Ben blij met het koortje, ondanks de parallelle kwinten. Kwam snel tot een idee. Wilde iets op piano doen en met mijn techniek wordt het dan al snel een ballad. Het was een wonderlijke week, waarin ik veel geleerd heb over mijn eigen creatieve proces. Ik dacht altijd dat ik heel erg divers was, maar puntje bij paaltje komt en je vanuit je instinct moet reageren en werken, dan is dit wat eruit komt en heeft het inderdaad een grote mate van gelijkmatigheid. Dit is dus wat ik doe.


zondag 21 juni 2015

Geen Toerist Meer #8: Drum Magic



Ja, we zijn nog steeds bezig met Geen Toerist Meer. Algehele chaos en drukte hier op Belker HQ stonden in de weg van een update. Maar dan nu toch! Nicky Hustinx, allround drumheld bij onder andere Eefje de Visser en ooit drummer bij Belker & De Vaste Lasten, was zo genereus om door mijn liedjes heen te drummen. En lo and behold: binnen de kortste keren hing de magie zwaar in de lucht daar in het Verenigingsgebouw Prinses Juliana. Nicky had een drumkit bij elkaar gefrankensteind waar Tom Waits en Michael Blair jaloers op zouden zijn. Hele fijne sound met bakken karakter. Als daar dan ook nog een drummer van het kaliber van Nicky op los gaat, dan kan het niet meer mislukken.

Roos als roadie
Voor de opnames begonnen was er eerst koffie en taart, want je moet het zelf een beetje leuk maken, zo'n opnamedag. Dochter Roos was mee om de kneepjes van het roadie-vak te leren en was onder de indruk van de pittoreske locatie van de studio/repetitieruimte/drumhok/vereenigings- gebouw. We namen op volgens het Glyn Johns-principe: 2 overheads die de basis van het geluid vormen, 1 kick en 1 snare mic voor wat extra oempf. Nicky kon nu mooi zijn nieuwe overheads uitproberen. Er wordt op opnameblogs vaak een hoop poeha gemaakt rondom de exacte afstand van beide microfoons, want fase. Sommige technici spenderen een middag aan het neerzetten van de microfoons. Wij niet, neerzetten, op het oog kijken of de afstand een beetje hetzelfde is, signaal checken en take 1. De drummer speelde een take door, we praatten wat over richting en spanningsboog, nog een take, wat discussie over fills, en na de 3e take staat het erop. Redelijk indrukwekkend.

Glyn Johns zegt: nooit opmeten!
Het viel me die middag al op, door de levenskracht (bij gebrek aan een beter woord) die Nicky met zijn drums in de liedjes brengt, word ik gedwongen de liedjes nog krachtiger te maken. Met andere woorden: ik zal scherpe(re) keuzes moeten maken zodat de andere partijen niet ondersneeuwen onder het drumgeweld. En als ik 'drumgeweld' zeg, bedoel ik sound, timing en menselijkheid van een goede drummer. Ik moet nu zorgen dat het klinkt alsof we samen spelen. Misschien moeten een paar partijen opnieuw gespeeld worden, tegen de drums aan gezet worden. Waarschijnlijker moet ik een paar partijen belangrijker maken dan anderen. Keuzes maken, knopen doorhakken, dat werk. In ieder geval niet 2 maanden mixen.

We houden allebei van een wankele timing en elkaar vinden als je samen speelt is een ding. Diezelfde avontuurlijke timing laten werken over verschillende sporen is weer een heel ander ding. Voor je het weet speel je moderne jazz. En dat kan toch niet de bedoeling zijn.

zondag 19 april 2015

Geen Toerist #7 : Keuzes maken

OKDoei



Een periode van opschonen. Wat begon met het opruimen van de studio, liep volledig uit de hand. Nadat ik een karrevracht oud papier en andere rommel had weggebracht, besloot ik tot Grote Schoonmaak in het digitale leven. Veel plugins zijn eruit gegooid, wegens verregaande staat van onnodigheid. Hopelijk lukt het me ooit om mijn liedjes met 1 compressor, 1 EQ, 1 galm en 1 delay op te nemen. Dat ik mij voldoende kan beheersen en niet overal maar van alles overheen gooi. Galm is tof, maar galm EN delay is veel toffer. Of: links delay A en rechts delay B. Acht van de tien keer slaat het nergens op als je dat doet, maar die twee keer dat het werkt, werkt het ook ongelooflijk goed.

Studio furnishing
Want mijn studio is een soort van kruising tussen een zolderkamer, een bezemkast en een hoop boekenplanken. Die boekenplanken werken echt heel goed als geluids-diffusor, zo hou ik mezelf voor. De akoestische kwaliteiten van boekenkasten worden schromelijk onderschat, vind ik persoonlijk.

Voor iemand die met regelmatige tussenpozen gearhead genoemd kan worden, heb ik eigenlijk verdomd weinig gear. Het is nogal genant om toe te geven, maar die studio van mij stelt dus niks voor, qua gear en spullen. Een stuk of wat gitaren, niks speciaals, wat budget-versterkers, enkele pedaaltjes die het wonder boven wonder nog steeds doen, wat microfoons die vooral niet vintage of classic zijn, en een handvol plug-ins die gratis danwel gekraakt danwel afgeprijsd zijn. En waarvan ik van het merendeel nog steeds niet precies snap wat al die knopjes doen. Wel durf ik te stellen dat ik van alle studio's in Nederland de meeste boeken in mijn studio heb staan.

Merchandise!
Dat is sowieso de rode draad in mijn studioleven: Niet Precies Weten Wat Je Nou In Godesnaam Aan Het Doen Bent. Daar zou ik T-shirts van moeten maken, want daar ben ik heel erg goed in geworden na al die jaren.

Na het opschonen van de plug-in folder waren de liedjes van "Geen Toerist Meer" aan de beurt. Na een periode van sporen stapelen tot aan het plafond, was het nu de beurt om eens flink op de mute-knop te hameren. Niet alles hoeft de hele tijd te klinken. Dat is iets wat je wel weet en toch vaak vergeet in het heetst van de strijd. Evenwel goed om jezelf daar af en toe aan te herinneren. Minder is inderdaad minder. En dat is goed. De lol zit 'm voor mij in de onverwachte combinaties. Van elke partij heb ik meerdere sporen, verspreid over gitaren en toetsen. Een kwestie van keuzes maken. Harde keuzes.

De arrangementen krijgen langzaam vorm. De backing vocals van Tal zijn - zoals altijd - de kers op de slagroom van de taart. En de pedal steel van Jan moet ook voldoende ruimte krijgen om te schitteren. Veel dood hout weghakken en keuzes maken.

maandag 16 maart 2015

Geen Toerist #6: Weer Zingen

Afgelopen zaterdag een korte en hevige zangsessie gehad. De kersthit leek een inkoppertje te worden, want al goed gedemood en meerder keren van guide vocals voorzien. Effe op de band knallen en doorrrrrr was de bedoeling. Helaas kwam de werkelijkheid tussenbeide.

vroeger zong ik zo (archief AA)
Het duurde enige tijd voor het juiste geluid werd gevonden. Hoe vertaal ik de tekst van het liedje in de klank van mijn zang? En de moeilijkheid bleek ook nog om die sound vast te houden. De aandacht voor detail begon zich te wreken. Elke kleine verbuiging, elke weifeling in timing, werd tegen het licht gehouden. Kortom, veel takes. Veel kleine stukjes, maar ook weer niet te klein want dan breekt de flow en geloofwaardigheid van de melodie. Geschoolde zangers zijn consistent in hun sound, als die eenmaal is gekozen. Bij mij is het meer hit en mis. Op goed geluk pielen en niet teveel nadenken. Maar wel op toon gezongen, met intentie en scherp op timing. Onmogelijke spagaat.

inderdaad, zo zong ik echt altijd (archief AA)
Nadenken en zingen gaat niet tegelijk, ten minste, niet bij mij. Hoe meer ik mijn best ging doen, des te slechter het werd. De simpelste dingen werden nodeloos ingewikkeld. Uiteindelijk, met stug volhouden, kwam het nog op zijn pootjes terecht, hoewel mijn gehoor gesloopt was en alles maar dan alles vals, raar, onoprecht, ongelijk en belachelijk klonk. Studiobaas Antal was niet ontevreden en daar doe je het voor op zo'n dag.

Onderweg naar huis was alles op de radio vals, slecht getimed, raar en stupide. Zelfs Frank Boeijen. En dag later was mijn gehoor weer bijgetrokken en zat ik niet meer vast in een parallel universum waar alle muziek stom was.

Zijn we nog niet eens aan doubletracking en koortjes toe gekomen.

dinsdag 10 maart 2015

Geen Toerist #5: Studio Tips van de Opname Revolutie

  
Omdat we alles achterstevoren en omgedraaid aan het doen zijn bij de opnames voor Geen Toerist Meer, is het tijd voor wat tips qua studiowerk. Persoonlijk heb ik de afgelopen jaren veel gehad aan Graham Cochrane en diens Recording Revolution. Veel goede ideeën, handige tips en nuttige trucs om je opnames meer overtuiging te geven. Altijd praktisch en altijd met een scherpe invalshoek. Bovenstaand filmpje gaat over een mooie theorie, de zogenaamde Heavy Mix Buss Theory. Het komt er op neer dat je zo min mogelijk plug-ins op de individuele sporen zet en in plaats daarvan je master mix bus volstort. Een werkwijze die eenvoud en brute kracht combineert. Gouden tip. Probeer het zelf eens.

Het blijft opmerkelijk hoe het schrijven van een liedje en het opnemen ervan elkaar onvermijdelijk gaat beïnvloeden. Ik heb niet de ambitie om een "echte" producer te zijn, maar ik weet wel als liedjesschrijver het best wat ik met een liedje wil. Mijn visie op mijn muziek gaat altijd boven technische knowhow.

Neve 51 desk in Nimrod Studio
Als het op mixen aankomt, ben ik een ervaren amateur met een gefundeerde mening en intuïtie. Zoek wat rond op de Internets en je struikelt over de recordingblogs. Iedereen wil leren om toffe opnames te maken. Ikzelf ben ook af en toe aan het grasduinen en bevlek mezelf met allerlei tips over compressors, eq's en busroutes. Het meeste blijft niet hangen of blijkt niet praktisch. Het concept van Top Down Mixing is wel doorgedrongen tot de Belker Studio. Een even simpel als effectief idee: Je master fader is je belangrijkste fader, dan komen de mixbussen, de groepen en de send effects, en dan pas komen de individuele sporen. Een pyramide-structuur. Neem tien gitaarpartijen op en voor je het weet ben je alle overzicht kwijt. Maak een aux-groep voor de 10 gitaarsporen en je hebt aan 1 fader genoeg. Door in lagen te denken, behoud je overzicht. Ook hier geldt: probeer het thuis ook eens.

En sowieso is mijn voornemen om de aloude 80%-20% verhouding van opnemen tegenover mixen in ere te herstellen. Mijn liedjes zijn niet al te moeilijk, de opnames zijn niet al te moeilijk, dan moet het mixen ook niet al te moeilijk worden. Althans, dat is voor nu de theorie.